|
Tweet |
DÖNÜŞÜMÜN ÖNÜNDEKİ EN BÜYÜK SORULARDAN BİRİ: NE KADAR ÖDEYECEĞİM?
Kentsel dönüşüm görüşmelerinde vatandaşların teknik konular kadar maliyet konusunda da ciddi endişe taşıdığını belirten Bayraklı, özellikle dar ve sabit gelirli ailelerin ilave finansman ihtiyacını karşılamakta zorlanabildiğini söyledi.
Bayraklı şunları söyledi: “Vatandaş binasının riskli olabileceğini biliyor, depremden endişe ediyor ve yenilenmesini istiyor. Ancak masaya oturduğunda ilk sorularından biri ‘Benim cebimden ne kadar çıkacak?’ oluyor. Bu çok doğal. İnsanların gelirleri sınırlı. İnşaat maliyetleri, geçici barınma ve taşınma giderleri bir araya geldiğinde önemli bir ekonomik yük ortaya çıkabiliyor.”
İNŞAAT MALİYETİ YALNIZCA BETON VE DEMİRDEN OLUŞMUYOR
Bir binanın yeniden yapılmasının çok sayıda maliyet kalemini içerdiğini belirten Bayraklı, vatandaşların karşısına çıkan rakamların nedenlerinin şeffaf biçimde anlatılması gerektiğini ifade etti.
Bayraklı, “Vatandaş çoğu zaman inşaat maliyetini yalnızca beton, demir ve işçilik üzerinden düşünüyor. Oysa projelendirme, zemin çalışmaları, mekanik ve elektrik sistemleri, yalıtım, asansör, yangın güvenliği, ortak alanlar ve birçok teknik unsur maliyetin içerisinde. Burada önemli olan vatandaşın ödediği bedelin nereye gittiğini açık biçimde bilmesidir.” dedi.
KİRA MALİYETİ DÖNÜŞÜM KARARINI DOĞRUDAN ETKİLİYOR
İstanbul’da dönüşüm nedeniyle evinden ayrılacak vatandaşların geçici barınma sorununa dikkat çeken Bayraklı, inşaat süresince ortaya çıkacak kira giderinin toplam maliyet hesabının önemli bir parçası olduğunu söyledi.
Bayraklı, “Bir aile için mesele yalnızca yeni binaya ödenecek katkı değildir. Vatandaş ‘İnşaat tamamlanana kadar nerede yaşayacağım, kiramı nasıl ödeyeceğim, taşınma masrafımı nasıl karşılayacağım?’ diye düşünüyor. Özellikle emekliler ve dar gelirli aileler açısından bu sorular dönüşüm kararını doğrudan etkiliyor. Geçici barınma konusu çözülmeden dönüşümü hızlandırmak kolay değildir.” ifadelerini kullandı.
FİNANSMAN MODELLERİ VATANDAŞIN ÖDEME GÜCÜNE UYGUN OLMALI
Kentsel dönüşümün hızlandırılabilmesi için vatandaşların ulaşabileceği uzun vadeli finansman modellerinin önem taşıdığını belirten Bayraklı, destek mekanizmalarının özellikle ekonomik açıdan kırılgan haneleri koruması gerektiğini söyledi.
Bayraklı, “Dönüşüm desteği yalnızca kâğıt üzerinde ulaşılabilir olmamalı. Vatandaş aylık ödemesini gördüğünde ‘Ben bunu karşılayabilirim’ diyebilmeli. Gelir düzeyine uygun ödeme seçenekleri, uzun vadeli finansman ve ihtiyaç sahibi hanelere yönelik destekler birlikte değerlendirilmelidir. İnsanların ekonomik gücü yetersiz diye riskli yapılarda yaşamaya devam etmesi kabul edilebilir bir çözüm değildir.” dedi.
UCUZ DÖNÜŞÜM UĞRUNA KALİTEDEN TAVİZ VERİLEMEZ
Maliyetleri azaltma çabasının yapı güvenliğini zayıflatmaması gerektiğine dikkat çeken Bayraklı, kentsel dönüşümde fiyat kadar teknik yeterliliğin de değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Bayraklı, “Vatandaşın bütçesini korumak elbette önemli ancak güvenli yapı üretmenin belli teknik gereklilikleri vardır. Projeden malzemeye, uygulamadan denetime kadar kalite korunmalıdır. En düşük fiyatı bulmak uğruna mühendislik hizmetinden veya yapı kalitesinden taviz verilirse kentsel dönüşümün temel amacı ortadan kalkar.” diye konuştu.
MALİYET BAŞTAN ŞEFFAF ŞEKİLDE ORTAYA KONULMALI
Hak sahiplerinin sonradan ortaya çıkan ek ödemeler nedeniyle mağdur edilmemesi gerektiğini belirten Bayraklı, sözleşme öncesinde maliyet ve ödeme planlarının mümkün olduğunca açık hale getirilmesinin güven ortamını güçlendireceğini ifade etti.
Bayraklı, “İnsanlar hayatlarının belki de en değerli varlığını dönüşüm için teslim ediyor. Kaç metrekare alacağını, ne kadar ödeme yapacağını, hangi malzemelerin kullanılacağını, teslim süresini ve gecikme durumunda ne olacağını bilmek istiyor. Belirsizlik vatandaşın dönüşümden uzaklaşmasına neden olur. Şeffaflık ise güveni ve uzlaşmayı artırır.” dedi.
BAYRAKLI: CAN GÜVENLİĞİ GELİR SEVİYESİNE BAĞLI OLMAMALI
İstanbul’un deprem riskine karşı dönüşümünün yalnızca vatandaş ve yüklenici arasında çözülebilecek bir mesele olarak görülmemesi gerektiğini belirten Bayraklı, sözlerini şöyle tamamladı:
“İstanbul’un dönüşümü hepimizin ortak meselesidir. Vatandaş güvenli ev istiyor, sektör kaliteli ve sürdürülebilir proje üretmek istiyor, kamu ise riskli yapı stokunun azaltılmasını hedefliyor. Bu üç tarafın aynı noktada buluşabileceği ekonomik modeller geliştirmek zorundayız. Dar gelirli bir vatandaşın ‘Param olmadığı için riskli binada yaşamaya devam edeceğim’ demesini kabul edemeyiz. Kentsel dönüşümü hızlandırmak istiyorsak maliyet, kira, finansman ve destek mekanizmalarını birlikte çözmeliyiz. Can güvenliği insanların gelir seviyesine bağlı bir ayrıcalık değil, herkes için temel bir öncelik olmalıdır.”
